Powyżej pewnej skali pojedyncze szafy przestają mieć sens ekonomiczny. Granica przebiega w okolicach czterech tysięcy litrów łącznej pojemności, czyli mniej więcej tam, gdzie zaczyna się średniej wielkości restauracja, sklep z własną produkcją albo zakład cateringowy. Poniżej to, co trzeba wiedzieć, zanim taka inwestycja trafi do projektu.
Z czego zbudowana jest komora
Podstawą są panele warstwowe, czyli dwie blachy powlekane z rdzeniem izolacyjnym. Standardowe grubości to 60, 80, 100 i 120 mm. Dla temperatury dodatniej, od 0 do 8 stopni, wystarcza zwykle 80 mm. Dla mroźni pracującej w minus 18 stopniach stosuje się 100 lub 120 mm.
Rdzeń wykonuje się najczęściej z pianki poliuretanowej. Istotna jest klasa reakcji na ogień, bo w wielu obiektach przepisy przeciwpożarowe wymuszają zastosowanie rdzenia mineralnego, który jest droższy i cięższy, ale niepalny.
Podłoga to osobna decyzja. Komory posadowione bezpośrednio na posadzce nie wymagają panela podłogowego, ale trzeba wtedy zapewnić izolację od spodu i spadek do odpływu. Przy mroźni bez izolacji podłogi dochodzi do przemarzania i wysadzania posadzki.
Dobór agregatu
Moc agregatu wylicza się z bilansu cieplnego, nie z samej kubatury. W bilansie uwzględnia się straty przez ściany, liczbę i czas otwarć drzwi, ciepło wnoszone z towarem oraz ciepło od oświetlenia i osób pracujących w środku.
Najczęstszy błąd to dobór na podstawie tabeli producenta z samą kubaturą. Komora, do której codziennie wjeżdża ciepły towar wprost z dostawy, potrzebuje agregatu o 30 do 50 procent mocniejszego niż komora pełniąca funkcję czysto magazynową.
Drugi element to sposób odszraniania. Przy temperaturze dodatniej wystarcza odszranianie postojowe, przy mroźni konieczne jest elektryczne lub gazem gorącym, co wpływa na zużycie energii i na trwałość parownika.
Ile to kosztuje
- komora o wymiarach 2 x 2 x 2,2 m, temperatura dodatnia, panele 80 mm: 9 000 do 14 000 zł
- ten sam rozmiar jako mroźnia, panele 100 mm: 13 000 do 19 000 zł
- agregat do komory dodatniej 8 m3: 5 000 do 9 000 zł
- montaż i uruchomienie: 2 000 do 4 000 zł
- roczny koszt energii dla komory dodatniej 8 m3: 2 500 do 4 000 zł
- przegląd serwisowy dwa razy w roku: 600 do 1 200 zł
Koszt za litr pojemności wypada niżej niż przy zestawie szaf o tej samej sumarycznej pojemności, a różnica rośnie wraz ze skalą. Przy dwudziestu metrach sześciennych komory rozwiązanie jest już bezkonkurencyjne cenowo.
Na co zwrócić uwagę przy projekcie
Komory chłodnicze wymagają zaplanowania na etapie projektu lokalu, nie po otwarciu. Potrzebują miejsca na agregat, odpływu skroplin, zasilania o odpowiedniej mocy oraz wysokości pozwalającej na montaż parownika pod stropem komory.
Istotna jest też droga transportowa. Panele wnosi się w całości, więc trzeba sprawdzić szerokość drzwi i korytarzy. Przeróbka paneli na miejscu jest możliwa, ale niszczy ciągłość izolacji i obniża parametry.
Podsumowanie
Licz bilans cieplny, nie kubaturę. Dobierz grubość panela do temperatury pracy, a odszranianie do rodzaju komory. I zaplanuj całość razem z projektem lokalu, bo dostawienie komory po fakcie kosztuje wyraźnie więcej niż ujęcie jej od początku.